Kirgiz dili
Vikipediya saydından
| Kirgiz dili Кыргыз тили Kırgız tili قىرعىز تىلى |
|
|---|---|
|
|
|
| Kirgiz dili laf eden devletlär | |
| Kişi sayısı | 4,5 milion |
| Sıra | -- |
| Dil aylesi | Altay
|
| Yazı | Kiril alfaviti |
| Ofițial dil | |
| Ofițial dil | |
| Akademiya | --- |
| Dil kodları | |
| ISO 639-1 | ky |
| ISO 639-2 | kir |
| ISO 639-3 | kir |
| SİL | KY |
Kirgiz dili Кыргыз тили, Kırgız tili, قىرعىز تىلى Türk dilleri grupasına giren dil, angisindä laf eder kirgiz halkı. Kırgızstan, Afganistan, Pakistan, Tacikistan, Günduusu Türkistan, Büük Britaniya, Rusiya, Kanada, Franțiya, Avstriya, Germaniya hem Yaponiya , laf eder bu dilde. Bu dilde laf eder 4.5 miliona yakın insan. Ofițial dil Kırgızstan
İçindekilär |
Kırgız alfavitleri [diiştir]
- Kiril alfaviti: Kırgızstan'da,
- Arap alfaviti: Kitay Halk Respublikası'nda yaşamaa Kırgızlar tarafından kullanmaa.
| Kiril alfaviti | Kirgiz ad | Arab alfaviti | Başka alfavitle yazmaa | Latin alfaviti (1928—1940) |
IPA |
| А а | а | ا | A a | A a | /ɑ/ |
| Б б | бе | ب | B b | B в | /b/, [w], [v] |
| В в | ве | ۋ | V v | V v | /v/ |
| Г г | ге | گ ع* |
G g | G g, Ƣ ƣ | /ɡ/ [ʁ] |
| Д д | де | د | D d | D d | /d/ |
| Е е | e | ه | E e | E e | /je/, /e/ |
| Ё ё | ё | يو | Yo yo | Yo yo | /jo/ |
| Ж ж | же | ج | J j | Ç ç (Ƶ ƶ 1938-1940) | /dʒ/ |
| З з | зе | ز | Z z | Z z | /z/ |
| И и | и | ى | İ i | I i | /i/ |
| Й й | ий | ي | Y y | J j | /j/ |
| К к | кa | ك ق* |
K k | K k, Q q | /k/, [q], [χ] |
| Л л | эл | ل | L l | L l | /l/ |
| М м | эм | م | M m | M m | /m/ |
| Н н | эн | ن | N n | N n | /n/ |
| Ң ң | ың | ڭ | Ñ ñ | Ŋ ŋ | /ŋ/ |
| О о | о | و | O o | O o | /o/ |
| Ө ө | ө | ۅ | Ö ö | Ɵ ɵ | /ø/ |
| П п | пe | پ | P p | P p | /p/ |
| Р р | эр | ر | R r | R r | /r/ |
| С с | эс | س | S s | S s | /s/ |
| Т т | те | ت | T t | T t | /t/ |
| У у | у | ۇ | U u | U u | /u/ |
| Ү ү | ү | ۉ | Ü ü | Y y | /y/ |
| Ф ф | эф | ف | F f | F f | /f/ |
| Х х | ха | ح | H h | X x (H h 1928-1938) | /χ/ (=/k/) |
| Ц ц | це | تس | C c | Ts ts | /ʦ/ |
| Ч ч | че | چ | Ç ç | C c | /tʃ/ |
| Ш ш | ша | ش | Ş ş | Ş ş | /ʃ/ |
| Щ щ | ща | - | Şç şç | Şc şc | /ʃtʃ/, /ʃː/ |
| Ъ ъ | ажыратуу белгиси | - | - | - | - |
| Ы ы | ы | ى | İ i | Ь ь | /ɯ/ |
| Ь ь | ичкертүү белгиси | - | - | - | - |
| Э э | э | ه | É é | E e | /e/ |
| Ю ю | ю | يۋ | Yu yu | Yu yu | /ju/, /jy/ |
| Я я | я | يا | Ya ya | Ya ya | /ja/, /jɑ/ |
- К + а, о, у, ы ك => ق
- Г + а, о, у, ы گ => ع
Sayılar [diiştir]
1 бир (bir)
2 эки (eki)
3 үч (üç)
4 тѳрт (tört)
5 бэш (beş)
6 алты (altı)
7 жэти (ceti)
8 сэгиз (segiz)
9 тогуз (toguz)
10 он (on)
Türk dili , Kirgiz dili, Saha dili karşılaştırmaa [diiştir]
| Gagauz dili (E) | Türk dili (Y) | Kirgiz dili (C) | Saha dili (S) |
| yıl | yıl | cıl (жыл) | sıl (сыл) |
| yaamur | yağmur | camgır (жамгыр) | samıır (самыыр) |
| yaka | yaka | caka (жака) | sağa (саҕа) |
| yalamaa | yalamak | caloo (жалоо) | salaa (салаа) |
| yaş | yaş | caş (жаш) | saas (саас) |
| yaştaş | yaşdaş | caştaş (жашташ) | saastıı kihi (саастыы киһи) |
| yatmaa | yat | cat (жат) | sıt- (сыт-) |
| edi | yedi | ceti (жети) | sette (сэттэ) |
| el | yel | cel (жел) | sel (сэл) |
| eni | yeni | cañı (жаңы) | saña (саҥа) |
| eniden | yeniden | cañıdan (жаңыдан) | sañattan (саҥаттан) |
| er | yer | cer (жер) | sir (сир) |
| yıkamaa | yumak (yıkamak) | cuu- (жуу-) | suuy- (сууй-) |
| yıldız | yıldız | cıldız (жылдыз) | sulus (сулус) |
| irmi | yirmi | cıyırma (жыйырма) | süürbe (сүүрбэ) |
| yok | yok (hayır) | cok (жок) | suoh (суоһ) |
| yol | yol | col (жол) | suol (суол) |
| yımırta | yumurta | cumurtka (жумуртка) | sımmııt (сыммыыт) |
| yumşak | cumşak (жумшак) | sımnağas (сымнаҕас) | |
| üz | yüz | cüz (жүз) | süüs (сүүс) |
Hem bak [diiştir]
Dış Baalantılar [diiştir]
- http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=kir Kirgiz dil kodu
|
|
|||
| Ogur | Bulgar† | Çuvaş | Hun† | Hazar† | Türk Avarca† | ||
| Uygur | Eski türkçä† | Ayni²| Çagatay† | İli türkçäsi | Lop | Uygur | Uzbek | ||
| Kıpçak | Altay | Baraba | Başkir | Krım tatar¹ | Kuman† | Karaçay-Balkar | Karaim | Karakalpak | Kazah | Kıpçak† | Krımçak | Kumık | Kirgiz | Nogay | Eski tatar† | Tatar | Urum¹ | ||
| Oguz | Afşar | Azerbaycan | Krım tatar¹ | Gagauz | Horasan türkçäsi | Osmannı türkçäsi† | Peçeneg† | Kaşkay | Salar | Türk | Türkmen | Balkan Gagauzcası | Urum¹ | ||
| Argu | Halac | ||
| Sibir | Çulım | Dolgan | Fuy girgis | Hakas | Şor | Tofa | Tuva | Günbatısı Yugur | Saha/Yakut | ||
| Nışannar: ¹Birden taa çok grupaya girer, ²Karışmak diller, ³Diil belli, †Ölü dil | |||