Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yeri

Vikipediya saydından
Git hem: kullan, ara
Gagauz Yeri
Flag of Gagauzia.svg Coat of arms of Gagauzia.svg
Gagauz Yerin bayraa Gagauz Yerin gerbi
Milli Deviz
Milli Gimna
Tarafım
Gagauzia map.svg
Geografik koordinatları 46° 18′ 00″ N, 28° 39′ 00″ E
Adı Gagauz Yeri
Baş kasaba Komrat
Ofiţial dil Gagauz dili
Halk Gagauzlar
Kasabalar Komrat, Çadır, Valkaneş, Kongaz.
Devlet kurumu
Başkan Mihail Formuzal
Primyer ministru
Kurucu
Parlament başkanı
Zakon sud başkanı
Baamsızlık
Toprak 1848 km²
Su 6.6 км2
İnsannar 157.200
İnsannar sıklıı
Para Lei
BİMG
Hepsi
Kişi başına
Saat Kişin EET (UTC+2)
Yaz EEST (UTC+3)
Telefon kodu +373 *** *****
Internet Domeni

Gagauziya eki Gagauz YeriRespublika Moldovanın üülen-günbatısında bulunan avtonom bölge nerde yaşêêr gagauz halkı.

Istoriya[diiştir | kaynağı değiştir]

Kırım ayı 1990-cı yılda Gagauz Halkı akıntısı yarattı dolaylarda Komrat dolayı, Çadır dolayı hem Valkaneş dolayı SSR Moldaviyanın baımsız Gagauz Respublikası.

1991-ci yılın ilkyazında iki gagauz Konstantin Tauşancı hem Leonid Dobrov gagauzların avtonomiyasınnan ilgili olarak ortaya hiç beklenmeyän bir Proekt koydular – “Moldova içindä Gagauz Yeri - Gagauziya avtonom-teritorial kuruluşun proektı”.

Üçbuçuk yıldan sora 1994-cü yıl dekabri ayında Moldova Agrar Partiyası kontrolu altındaki Kişinöv parlamenti, tanıdı gagauzların territorial avtonomiyasını. 1994-cü yılın Kırım ayın 23-dä, Moldova Parlamenti kabletti “Gagauziya (Gagauz Eri) özel hak statusu için” Kanonu №344-XIII, 23.12.94. Bu kanona görä kuruldu Gagauziya hem tanındı gagauzların avtonomiya hakları. İyni avtonom regionun sınırlarını belirlemää deyni 1995 yılında oldu bir referendum.

Büün gagauz avtonomiyanın - teritoriyal avtonomiya kuruluşu Gagauziya (Gagauz Eri) - zakonca hem organizaţiya düzeni tamannanmadı. Moldova Respublikasının Parlamenti hem Hükümeti aarêêrlar gagauz avtonomiyasının kurulmasınnan baalı uygun problema çözülmesini: MR Konstituţiyasında diişilmeklär hem doldurmaklar, özellik soruşların çözülmesi h.b.

Geografiya[diiştir | kaynağı değiştir]

Avtonom bölümlüün topraa 1.830 km²-dir. Region bölüner 3 administrativ dolaya: Komrat dolayı, Çadır dolayı hem Valkaneş dolayı.

Demografiya[diiştir | kaynağı değiştir]

2004-cü yılın insan sayımına görä, regionda yaşardı 155.587 insan (gagauzlar 82,6%, romın/moldovannar 4,6%, ukrainner 3,0%, ruslar 3,7%, bulgarlar 5,1%, başka milletlär 1%). Bölgenin administrativ țentri Komrat kasabası (25 bin insan). Ofițial diller - gagauzça, moldovanca (romınca) hem rusça.

Ekonomika[diiştir | kaynağı değiştir]

Gagauziya ekonomikasın temelindä durêr çiftçilik (agrikultura), şarapçılık hem hayvancılık.

Politika[diiştir | kaynağı değiştir]

Halk Topluşu - Avtonom Territorial Oluşu Gagauz Yerin kanonverici (legislativ) organı. Halk Topluşuna girer 35 deputat, angıları seçiler 4 yıl için.

Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerin ürütmäk organı Bakannık Komiteti (rusça adı İspolkom).

2007-ci yılın Büük ayın 12-dä GHT (Gagauziya Halk Topluşu) toplantısında Gagauziya Başkanı Mihail Makaroviç Formuzal teklif etti Gagauziyanın Bakannık Komiteti (İspolkomu) azaların kandidaturalarını. GHT onnarı oy birliinnän kabletti.

Erleşmäk erleri[diiştir | kaynağı değiştir]

Gagauziyada bulunêr 32 erleşmäk eri: 1 munițipiu (Komrat), 2 kasaba (Çadır hem Valkaneş), hem 29 küü, angısından 1 küü bulunêr Komratın yurisdikţiyası altında.

Kommunalar[diiştir | kaynağı değiştir]