Gagauz dilin son şansı Gagauziya Gagauz dilin kurtarıcısı mı, osa cellatı mı olacek

Vikipediya saydından
Git hem: kullan, ara

Gagauz Halkıma, Gagauziya başkanına Mihail FORMUZALa, Gagauziya Halk Topluşu başına Dimitriy KONSTANTİNOVa, GHT deputatlarına hem İspolkom azalarına AÇIK DANIŞMA

Paalı kardaşlar!!!

Gagauziyada hazırlanêr “Gagauziyada üüredicilik için” zakon. Taa ilk gündän, neçin sa o zakonda GAGAUZ DİLİNDÄ şkolaların eri yok. Neçin acaba?

Herliim bu soruşun istoriyasına dalarsak görecez, ani herkerä, açan vardı kolayı gagauz dilindä şkolaları açmaa, kuvettä bulunan kişilär yapardılar ölä, ani o şkolalar açılmasın.

Açan 50-ci yılların sonunda – 60-cı yılların başında başladıydı hazırlanmak açmaa deyni gagauz dilindä şkolaları, onnar kim annadı, ani bu iş GAGAUZ milletini dizdän kaldıracek, hemen “analar-bobalar” istämeerlär baarmaa başladılar. Komunist Partiyasına onnarın elinnän hazırlanan hem yazılı olan kiyatlar yaamaa başladılar.

Açan 80-ci yılların ikinci payında genä peydalandı kolaylık GAGAUZ DİLİNDÄ şkolaları açmaa, genä bu sţenariyi ortaya atıp, brakmadılar şkolaları açalım.

1990-da Gagauz Respublikasını kurduynan hem 1994-tä Gagauziya avtonomiyasını kablettiynän vardı nicä genä GAGAUZ DİLİNDÄ şkolaları açmaa. Ama bu kerä, artık “halkın patriotları” buna karşı gittilär.

Sora da, kaç kerä bän kaldırdık bu soruşu, beni naţionalist, dar görän hem gagauz halkın geleceenin duşmanı yaptılar. Olä ye, Nikolay Makaroviç STOYANOV! Ölä ye, Vera İlyiniçna BALOVA!

Bu temayı heptän köktän kesmää deyni, bitki 8 yılın içindä uşak başçalarında çekettilär uşakları zorlamaa, ani sadä rusça lafetsinnär. Da şindi deerlär, ani şkolaya gelän uşaklar gagauzça bilmäzmişlär. Neredän bileceklär, açan “büük batülar” susaraktan işini yapêrlar. Bän kaç kerä bunun için söledim, baardım, çannara urdum işidän olmadı. Bu iş yalan dedilär. Ölä ye, Valeriy Födoroviç YANİOGLU! Ölä ye, Mihail Makaroviç FORMUZAL!

Siz hep aalaşêrsınız, ani Moldovada zakonnarı bakmazmışlar. Deersiniz, ani sadä siz zakoncasına gidersiniz. Hep däärdiniz, ani GAGAUZ DİLNDÄ şkolaları açmaa bizi Moldova brakmêêr. Ani “anala-bobalar” istämeerlär! Hepsi yalan!

Siz isteersiniz, ani Moldova öndercileri Moldova Konstituţiyasına saygı göstersinnär. Ye siz gösterersiniz mi? Zakoncasına gidärsanız, ozaman Moldova Konstituţiyasına uymanız lääzım.

Moldova Konstituţiyasının 35-ci statyasının 2-ci punktunda yazılı: «2) Государство обеспечивает в соответствии с законом право лица на выбор языка воспитания и обучения». ОБЕСПЕЧИВАЕТ!!! Gagauziya bir devlet sa ozaman verin kolaylıı (ОБЕСПЕЧИВАТЬ ЕДИН!) insan ayırsın terbiedilmäk hem üürenmäk dilini. Açın GAGAUZ DİLİNDÄ uşak başçalarını hem şkolaları. Ko insannar bilsinnär, ani onnar var ne bu uurda ayırsınnar hem nedän ayırsınnar. Da ozaman Moldova Konstituţiyasının 35-ci statyasının 9-cu punktuna «(9) Преимущественное право выбирать сферу обучения детей принадлежит родителям» dooruluk vereceniz.

Herliim bu işlär yapıldıktan sora HİÇ BİR (!!!), taa bir kerä urgulêêrım – HİÇ BİR (!!!) uşaa anası-bobası GAGAUZ DİLİNDÄ uşak başçasına yada şkolaya vermärsa, ozaman siz üüredicilik uurunda dooru çıkacenız. Ama ozaman Gagauziya avtonomiyasını lääzım olacek yok etmää, zerä o yapamadı o işi neçin kuruldu: «Возрождение, сохранение, развитие и расширение сферы употребления гагаузского языка являются приоритетными задачами органов публичной власти Гагаузии» (Gagauziyanın Teml Kanonu, 16-cı statya, 2-ci punkt).

Unutmayın devlet bir kişi için, bir vatandaşı için da işlesin lääzım. Amerika bir kişi için, bir vatandaşı için dünneyi başaşaa çevirer.

Büün GAGAUZ DİLİ ikiliktä kaldı. Herliim “Gagauziyada üüredicilik için” zakonda GAGAUZ DİLİNDÄ uşak başçaların hem şkolaların açılması için karar alınmarsa – GAGAUZ DİLİNÄ DEYNİ MEZAR SANDII HAZIRLAMAA BAŞLAYIN.

Paalı Gagauziya öndercileri büün sıra geldi SİZ karar alasınız – GAGAUZ DİLİN kurtarıcısı mı olacenız, osa cellatları mı (palaçları) mı olacenız!

Yalvarêrım – Kurtarıcı olunuz! Kurtarıcı!!!

Todur Zanet, poet, yazıcı, dramaturg, Gagauz Milli Gimnanın avtoru, “Ana Sözü“ gazetanın baş redaktoru